Gedeeltelijke dwarslaesie

Wat is een dwarslaesie

Laesie betekent ‘beschadiging’. Bij een dwarslaesie is het ruggenmerg beschadigd geraakt. Daardoor functioneert het lichaam niet meer als voorheen. De meeste mensen denken bij een dwarslaesie onmiddellijk aan een rolstoel, en inderdaad zijn veel mensen met een dwarslaesie rolstoelgebruiker. Maar een dwarslaesie is heel wat meer dan ‘niet meer kunnen lopen’. Ook andere functies in het lichaam zijn verstoord. De aard en plaats van de beschadiging bij een dwarlaesie bepaalt daarbij tot op welke hoogte van het lichaam er functieverlies is. De aard van de beschadiging bepaalt of er een volledig of gedeeltelijk functieverlies is.

Aard en Plaats van de Beschadiging

Bij een dwarslaesie is de informatiestroom tussen hersenen en lichaam helemaal of gedeeltelijk onderbroken. Beweging en gevoel zijn verstoord in het gebied beneden de beschadiging.

Als het ruggenmerg geen enkele informatie meer doorgeeft is er sprake van een volledige – complete – dwarslaesie. Het lichaam is onder de dwarslaesie gevoelloos en de spieren kunnen niet meer bestuurd worden. Als in de eerste dagen na het ontstaan van de laesie totaal geen spontaan herstel optreedt, kun je er van uitgaan dat de uitval volledig blijft.

Soms functioneert het ruggenmerg nog wel enigszins. Bij zo’n gedeeltelijke – incomplete – dwarslaesie kan wat gevoel of beweging mogelijk zijn. Het gevoel is in de regel nog het meest intact. Bij een gedeeltelijke laesie is er ook iets meer kans op een verder herstel, hoewel dat meestal heel beperkt is. Voor zover het ruggenmerg echt beschadigd is, herstelt zich dat niet meer. Littekenweefsel in het ruggenmerg wordt niet vervangen door nieuw weefsel; het houdt de informatiestroom blijvend tegen.

Hoe hoger de beschadiging is bij een dwarslesie, hoe groter het deel van het lichaam waarin functies uitvallen. Bij de meeste dwarslaesies zijn de benen, blaas, darmen en geslachtsorganen betrokken. Als de laesie hoger zit, kan daarnaast de romp verlamd en gevoelloos zijn. Bij een beschadiging ter hoogte van de nek is er sprake van een hoge laesie.  Hierbij zijn ook de arm- en handfunctie gestoord, wat vèrstrekkende gevolgen kan hebben. Er kunnen dan eveneens problemen zijn met de ademhaling en bloeddruk. Al met al is bij een hoge laesie veel meer verzorging nodig en er zijn veel meer handelingen die je niet of moeilijk zelf kunt verrichten. Het leven wordt er ingrijpend door veranderd.

Overige stoornissen benen, armen en romp

– een slappe of spastische verlamming; dat kunnen kleine bewegingen zijn, maar het kan ook zo zijn dat een verlamd been plotseling omhoog schiet. Dit wordt spasticiteit of spasme genoemd. Een lichte mate van spasme kan nuttig zijn om de spieren een beetje in conditie te houden.

Spieren en Gewrichten

Spieren en gewrichten kunnen onbruikbaar worden als zij te weinig bewegen en veel in één stand blijven. Hierdoor ontstaat een ‘verkorting’ van het spierweefsel of ‘schrompeling’ van het gewrichtskapsel. Het weefsel trekt dan samen, zodat het gewricht in een ‘contractuur’ of dwangstand raakt. Het zogenaamde ‘doorbewegen’ van spieren en gewrichten door de fysiotherapeut is in de beginfase heel belangrijk om contracturen te voorkomen. Zelf oefenen kan – indien mogelijk – ook veel verbetering geven. Pas als dit echt geen effect heeft, kan een behandeling met spalken of een operatie nodig zijn.

Blaas

Net als de benen, is de blaas de eerste tijd na het ontstaan van de dwarslaesie slap verlamd. Deze slappe verlamming blijft bij lage laesies doorgaans bestaan. Bij hogere laesies ontwikkelt zich vaak een ‘reflexblaas’. Dit houdt in dat de blaas juist gespannen kan zijn en kan samentrekken.

Bloeddruk

Ontregeling van het eerder genoemde autonome zenuwstelsel kan onder meer gevolgen hebben voor de bloeddruk. Bij dwarslaesies boven de zesde borstwervel kan ‘autonome dysregulatie’ ontstaan, waarbij de bloeddruk plotseling sterk stijgt. Hoewel dit lang niet iedereen met een hoge laesie overkomt, is het belangrijk van dit verschijnsel op de hoogte te zijn omdat het erg gevaarlijk is.

Aanleiding voor de stijging

Aanleiding voor de stijging is meestal een waarschuwende prikkel in een ‘hol’ orgaan beneden de dwarslaesie, zoals een te volle blaas of darm, of een pijnprikkel in de baarmoeder. Als de prikkel niet wordt herkend, vernauwen de bloedvaten onder het niveau van de dwarslaesie zich. De bloedvaten boven de laesie proberen dat tevergeefs te compenseren door zich te verwijden en de bloeddruk stijgt.

Huid

De huid is een punt van voortdurende zorg na een dwarslaesie. De huid is kwetsbaarder geworden, doordat de bloedsomloop en de conditie van de spieren onder de huid minder goed zijn dan voorheen. Door de verlamming zit en lig je bovendien relatief veel stil, met als gevolg extra veel druk op de huid. Als lang op één plaats druk wordt uitgeoefend, worden bloedvaten afgekneld. Normaal gesproken geeft dit een branderig of pijnlijk gevoel, zodat je je automatisch even zal verplaatsen. Na een dwarslaesie worden deze signalen meestal niet gevoeld.

Ook op andere manieren kan de huid ongemerkt beschadigen. Zo kan de huid kapot gaan door stoten bij een transfer of verbranden door een te hete douche, door een kop hete koffie op de benen te plaatsen, door de zon, de verwarming thuis of in de auto, hete waterbuizen, de open haard, enzovoorts. Hierop moet je dus eveneens bedacht zijn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s